Pneumokoki

Co to są pneumokoki?

Pneumokoki (Streptococcus pneumoniae) to powszechnie występujące bakterie, które mogą wywoływać choroby groźne dla zdrowia i życia człowieka.1-4 Do tej pory zidentyfikowano około 90 serotypów pneumokoków, jednak tylko kilkanaście z nich odpowiada za większość przypadków inwazyjnej choroby pneumokokowej u dzieci poniżej 5. roku życia na świecie.

w górę 

Jakie choroby mogą być wywoływane przez pneumokoki?

Streptococcus pneumoniae może wywoływać łagodne, powszechnie wystepujące nieinwazyjne zakażenia dróg oddechowych obejmujące zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok przynosowych i zapalenie płuc bez bakteriemii.4,5,6,10

Pneumokoki mogą również wywoływać zagrażające życiu inwazyjne choroby, takie jak zapalenie opon mózgowo–rdzeniowych czy sepsę.4,5,6,10

Inwazyjna choroba pneumokokowa może cechować się bardzo ciężkim przebiegiem klinicznym, jak również obarczona jest dużym ryzykiem trwałych powikłań, a nawet zgonu.2,5,11,12

w górę 

Czy inwazyjna choroba pneumokokowa może dotyczyć każdego dziecka?

Tak, niemal każde dziecko może ulec zakażeniu wywoływanemu przez pneumokoki.4

Nosicielstwo S. pneumoniae może dotyczyć około 20 – 60% zdrowych dzieci i w niektórych sytuacjach zdrowotnych zwiększa prawdopodobieństwo rozwoju zakażenia.12,13
Zakażenie przenosi się drogą kropelkową, przez bliski kontakt z chorym lub przez kontakt z przedmiotami zanieczyszczonymi wydzieliną z dróg oddechowych.14
Inwazyjną chorobą pneumokokową szczególnie zagrożone są małe dzieci poniżej 2. roku życia, u których choroba ta występuje dużo częściej niż w innych grupach wiekowych.5,6 Należy pamiętać, że ryzyko zakażenia inwazyjnego wywołanego przez pneumokoki jest podwyższone szczególnie u dzieci z obniżoną odpornością.10,17

w górę 

Czy pneumokoki mogą być groźne dla dziecka?

Tak, choroby wywołane przez pneumokoki stanowią globalny problem zdrowotny.13

Szacuje się, iż każdego roku na świecie, ponad 10 milionów dzieci poniżej 5. roku życia choruje na choroby wywołane przez pneumokoki,15 natomiast milion z tych dzieci umiera.5,6,16
U dzieci po przechorowaniu inwazyjnej choroby pneumokokowej często obserwuje się różne powikłania, m.in. zaburzenia słuchu, padaczkę, opóźnienie w rozwoju psychoruchowym dziecka czy deficyty ruchowe.2,10

w górę 

Jak skutecznie można uchronić dziecko przed inwazyjną chorobą pneumokokową?

Najskuteczniejszą metodą zapobiegania inwazyjnej chorobie pneumokokowej wśród dzieci jest szczepienie, zalecane w Programie Szczepień Ochronnych.4,18,19

Szczepionki przeciwko zakażeniom pneumokokowym dzielimy na polisacharydowe i skoniungowane.12 Do uodparniania niemowląt odpowiednie są wyłącznie szczepionki skoniungowane.6
Eksperci zalecają rozpoczęcie szczepienia przeciw pneumokokom już w pierwszym kwartale życia dziecka, aby już w drugim półroczu życia uzyskać ochronę6.

w górę 

Data ostatniej modyfikacji: 2010-01-20

Referencje:

1. CDC Pink Book. Pneumococcal Disease. Chapter 17, pp. 257-70., 2. Salomon- Sowińska D. et al. Przew Lek 2005; 8; 28-30,35, 3. Chrobak-Górna K. et al. Przew Lek 2004; 9: 90-93., 4. WHO Weekly Epidemiological Record No. 12, 2007, 82, 93- 104. kiedyś 1, 5. Cartwright K. Pneumococcal disease in Western Europe: burden of disease, antibiotic resistance and management. Eur J Pediatr 2002; 161:188 –195, 6. Zalecenia Polskiej Grupy Roboczej ds. Inwazyjnej Choroby Pneumokokowej (ICHP) u dzieci dotyczące stosowania siedmiowalentnej skoniugowanej szczepionki przeciwpneumokokowej (PCV7), Pediatria Polska tom 82 Nr 5-6, maj czerwiec 2007, 7. Hausdorff WP, Bryant J, Paradiso PR et al. Which pneumococcal serogroups cause the most invasive disease: implications for conjugate vaccine formulation and use, part I. Clin Infect Dis 2000; 30:100 – 21, 8. GSP Summary Report (Stage 1;Version 1) for SAGE meeting November 6-8, 2007 October 18, 2007 Version Pneumococcal Global Serotype Project Summary report of Stage 1/Version 1 analysis, 9. Brueggemann AB et al.J Infect Dis 2004; 190(7): 1203–11, 10. Rückinger S et al. Association of Serotype of Streptococcus pneumoniae With Risk of Severe and Fatal Outcome. Pediatr Infect Dis J. 2009 Feb; 28(2):118 –122., 11. Quach C et al. Int J Antimicrob Agents. 2002; 20(2): 113 – 8, 12. Chrobak-Górna K. et al. Przew Lek 2004; 9: 90 – 93, 13. Sulikowska A., et al., Pediatria Polska 2003 LXXVIII, 5, 377-384, 14. Magdzik W. i wsp. Choroby zakaźne i pasożytnicze – epidemiologia i profilaktyka, alfamedica press, Bielsko-Biała 2004, wydanie VI, 387– 8, 15. WHO, Acute Respiratory Infections, http://www.who.int/vaccine_research/diseases/ari/en/index3.html, 16. Zissis N et al.Serotype distribution and antimicrobial susceptibility of Streptococcus pneumoniae causing invasive infections and acute otitis media in children. Eur J Pediatr. 2004; 163: 364 – 368, 17. Red book 2007 Report of the Committee on Infectious Diseases AAP p 52, 18. Czardyborn K i Kieres A: Zagorożenia współczesnego świata- Pneumokoki. www.publikacje.edu.pl/pdf.6445.pdf, 19. Witor A., et al. Współczesne możliwości zapobiegania chorobom wywaoływanym przez pneumokoki. Ann. Acad. Med. Siles. 2006,60, 5 20. Program Szczepień Ochronnych na 2010 rok Załącznik do komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 22 października 2009 roku, poz. 47.